Web
Analytics Made Easy - StatCounter
چرا شیشه؟

چرا شیشه؟

تاریخچه پیدایش شیشه در جهان

پلینی مورخ بزرگ رومی کشف شیشه را به گروهی از دریانوردان فنیقی نسبت می دهد. به نظر این مورخ این دریانوردان در ساحل برای تهیه و پخت غذا مجبور به روشن کردن آتش بودند، ولی قطعات سنگی که ظروف آشپزی خود را بر روی آن بگذارند یافت نمی کردند، بدین دلیل قطعاتی از قلیا یا کربنات سدیم طبیعی آبدار را که برای مومیایی کردن اجساد حمل می‌کردند از میان بار کشتی ها خارج می ساختند و از آن برای ساختن پایه هایی برای قرارگیری ظروفشان استفاده می کردند.

وقتی این قطعات قلیا حرارت می دیدند با ماسه های ساحل آمیخته می شدند و در نهایت مایع ناشناخته ای به صورت جوی باریکی از محل آتش جاری می گردید که به نظر پلینی این مایع، شکل اولیه شیشه بود.

شیشه گری یکی از قدیمی‌ترین حرفه هائی است که بشر به آن اشتغال داشته است. حفاری های انجام شده نشان میدهدکه مصری ها اولین سازنده اشیاءشیشه ای بوده اند. مهره های بدست آمده ازحفاری ها دربین النهرین قدمتی درحدود 4000 سال قبل از میلاد را نشان میدهد. همچنین قدمت میله های سبز رنگ بدست آمده در بابل به 2600 سال واشیاء شیشه ای بدست آمده درمصر به 2500 سال قبل از میلاد می رسد.

درقرن 12 و14 قبل از میلاد دریونان نیز ظروف شیشه ای با تکنیک مصری ولی طرح های مستقل تولید می‌شد البته درحفاری های انجام شده دریونان تعداد ظروف شیشه ای کشف شده است که به نظر می رسد از مصرآمده باشد.

مهمترین و بزرگترین نوآوری که درتاریخ شیشه سازی این دوره به وقوع پیوست اختراع دمیدن بود.بااین اختراع مشخص شدکه بادمیدن درشیشه به وسیله یک میله توخالی میتوان کاری شبیه عمل پرس کردن شیشه را انجام داد و یا حتی شیشه رادر قالب دمید و بدین ترتیب امکان ساختن اشیایی شبیه فلاسک راکه توسط ((روش پرس)) قابل ساخت نبود به وجود آورد.این اختراع درحدود قرن اول قبل ازمیلاد در زمان پادشاهی یونانیها، انقلابی را در رشد صنعت شیشه پدید آورد.

با ظهور اسلام و تسلط حکمرانان عرب بر خاور نزدیک وکشور هائی که به اسلام گرویده بودند تمدن و فرهنگ اسلامی درمقابل تمدن رومی قد برافراشت و با گسترش تدریجی آن هنر و صنعت شیشه گری رونق گرفت و درسرزمین های وسیع اسلامی روش های متعددی بکارگرفته شد.

پس ازحدود یک هزار سال رکود می توان گفت که امتزاج جنگجویان جنگ های صلبیی باعث تجدید حیات شیشه سازی دراروپا شده بطوری که در طی سالهای 1200، شهر ونیز مرکز شیشه سازی اروپا شد. دراین زمان ارزش تکنیک شیشه سازی به حدی رسید که به عنوان یک ثروت ملی قلمداد شده واز انتقال صنعت توسط اساتید ماهر به خارج از ونیز ممانعت می‌شد. البته این وضع ثابت نماند و صنعت شیشه گری و نیزی ابتدا درسایر شهرهای ایتالیا از جمله بولونیا و فرارا وسپس تا سال 1600 میلادی به همه کشورهای اروپائی نفوذ و توسعه یافت.

 شيشه يكي از پركاربردترين مصنوعات درصنايع مختلف است. شيشه درصنعت ساختمان، اتومبيل سازي، ساعت سازي، نوشابه سازي، صنايع غذائي و داروئي و... مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

مقاومت بالاي شيشه در برابر خط افتادگي از جمله ويژگيهاي ممتاز اين محصول مي‌باشد.

ظروف شيشه‌اي تازگي خود را حفظ مي كند مگر اينكه كلاً دراثر شكستگي از بين بروند اما مانند ظروف پلاستيكي يا فلزي مشكل خط خوردگي وسائيدگي ندارند. تجزيه پذیرنبودن شيشه ( بصورت طبيعي ) از جمله ويژگيهاي مشترك آن با مصنوعات پلاستيكي است.

شواهدي حاكي از آن است كه پانزده قرن قبل از ميلاد مسيح اين صنعت در كشور مصر متداول گرديد. در ابتدا شيشه بصورت لعاب توليد مي‌گرديد. به اين طريق كه از ماسه و مواد معدني بر روي سنگ يا سفال دركوره ريخته مي شد تا آنها را درخشان نمايند. بعدها دريافتند كه اگر لعاب به اندازه كافي ضخيم باشد مي تواند خود به تنهائي مورد استفاده واقع شود وبا اقدام به اين كاراولين شيشه ساخته شد.

درمرحله بعد ساختن شيشه مجوف ابداع گرديد، به اين نحو كه لايه اي از مذاب بدور قالبي از سفال ريخته مي شد كه بعد از سرد شدن آنرا از قالب جدا مي نمودند.اين روش تا زمان ميلاد مسيح معمول بوده كه از مصر به ساير نواحي مديترانه گسترش يافته است.

در اواخر قرن اول پيش از ميلاد در خاور نزديك تحولي انقلابي در صنعت شيشه سازي روي داد كه عبارت بود از پي‍بردن عده اي از صنعتگران به طرز دميدن در شيشه كه بدين طريق شيشه‌هاي نازك، سبك و قابل استفاده در هر قالبي بدست مي‌آيد در شيشه‌سازي هنوز روش مذكور بكار مي‌رود.

در قرون وسطي شهر ونيز واقع در ايتاليا مركز تكامل این صنعت گرديد واز اواسط قرن نوزدهم اين صنعت بتدريج مراحل مقدماتي را طي كرد ودر اواخر اين قرن درصنعت شيشه سازي اتومبيل بكاررفت و امروزه باپيشرفت و تكاملي كه دراين صنعت حاصل شده است انواع شيشه هاي مورد مصرف به طرق صنعتي و به مقياس وسيع ساخته مي‌شود.

بعضي ها روش دميدن را به شيشه سازان سوري نسبت داده اند زيرا روي قالب اولين  شيشه هاي دميده شده نام وامضاء استادان سوري ديده شده است وبنظر ميرسد آنهاگاه بدنبال بازار براي عرضه محصولات و مهارت خود،  راهي اروپا و بخصوص ايتاليا مي شده اند. به همين دليل است كه در قرن اول قبل ازميلاد مسيح،  ايتاليا مركز مهم توليد شيشه گرديد. هم اكنون سه روش توليد شيشه درجهان وجود دارد.((FIoat)

ایران با در اختیار داشتن بیشترین منابع و مواد اولیه مورد نیاز صنعت شیشه کم ترین سهم را در تجارت جهانی این صنعت پرسود دارا است و هیچگاه در برنامه ریزی ها و نگرش های کلان اقتصاد ایران این صنعت که اتفاقا در ایران سابقه ای بسیار طولانی دارد در اواویت نبوده است و طی سال های اخیر صنایع داخلی به هیچ وجه متناسب با تحولات جهانی این صنعت پیش نرفته اند.

شیشه و بلور ایران جزو آن دسته از کالاهایی است که به یمن وجود تجارت آزاد غیررسمی، واردات آن از کشورهای مختلف شرق و غرب به وفور و به آسانی صورت می گیرد و بازار داخلی از شیشه و بلور ژاپنی، چینی، فرانسوی، اتریشی و... اشباع شده است و از بازار بسیار مناسبی برخوردار است.

حقیقت این است که ایران از غنی ترین و ارزان ترین مواد اولیه شیشه جهان را در اختیار دارد اما هیچ گاه سرمایه‍گذاری اصولی در این صنعت صورت نگرفته است و تولید شیشه به صورت سنتی، غیر عملی و با ابزار آلات غیر ماشینی تولید شده است و به علت ارزش افزوده بالا و بازار نسبی داخلی زحمت زیادی برای بالا بردن سطح تکنولوژی این صنعت کشیده نشده است و در نتیجه با وجود مزیت نسبی نه تنها به بازار جهانی دست نیافتیم بلکه بازار داخلی را نیز نسبت به محصولات ایرانی بی اعتماد کرده ایم.

در سالهای اخیر چند سرمایه گذاری گسترده قابل توجه در صنعت شیشه صورت گرفته که نشان دهنده این است که چشم انداز این صنعت در کشورمان بسیار روشن است و تولید کنندگان خارجی با آگهی از مزیت نسبی ما و مشاهد سرمایه گذاری صورت گرفته کمی به خود آمده اند و برای رقابت با تولید کنندگان داخلی یا سهیم شدن در سرمایه گذاریها حساب ویژه ای باز کرده  اند.

در این میان نقش دولت به عنوان بزرگترین مرجع حمایت کننده صنایع بخش خصوصی بسیار تعیین کننده خواهد بود و البته منظور از حمایت، پرداخت کمک های نقدی و امکانات نیست بلکه رفع موانع و مزاحمت های موجود بر سر راه صنایع است که هر صنعتگری را از ادامه راه خود منصرف خواهد کرد.

چرا شیشه؟

ثابت و تائید شده است که مواد در ظروف شیشه ای سالم و قابل اعتماد می باشند. ظروف شیشه ای هم طعم مواد غذایی را تغییر نمی دهند و هم برای محیط زیست ضرر ندارند.
حقایقی در این مورد:

– شیشه قابل بازیافت است و بی نهایت بار بدون از دست دادن کیفیت می تواند بازیافت شود.
_ 80 درصد از شیشه های مصرفی دوباره در شیشه های جدید مورد استفاده قرار می گیرند. 
– یک ظرف شیشه ای می تواند تنها در کمتر از 30 روز از سطل زباله فروشگاه به قفسه فروشگاه برگردد. تخمین زده شده است که 80 درصد از شیشه های بازیافتی تبدیل به بطری های شیشه ای می شوند.
– شیشه بدون منفذ و نفوذ ناپذیر است، پس هیچ تداخلی بین بطری شیشه ای و مواد غذایی ونوشیدنی ها صورت نمی گیرد که طعم آنها را عوض کند.
– شیشه تقریبا هیچ واکنش شیمیایی با مواد غذایی درون خود نمی دهد، از اینرو ماده داخل آن شکل و طعم خود را حفظ خواهد کرد.
– وقنی مشتریان از مواد غذایی داخل بطری های شیشه ای استفاده می کنند نه تنها از خطرات احتمالی دوری می کنند بلکه از مزایا آن نیز بهره مند می شوند.

تکنولوژی حاضر در صنعت شیشه انگلستان ظرفیت بازیافت بالای ۱ میلیون تن شیشه را در سال دارد و ایـن موضوع همراه با قابلیت بی نظیر مواد برای بازیافت نامحدود بدون از دست رفـتن کیفیـت آنهـا، یـک گزینـه مناسب برای بازیافت شیشه به وجود می آورد. با این حال در حدود ۷% ترکیـب زبالـه هـای خـانگی شیـشه می باشد و قابلیت بازیافت را دارا می باشند. در سال ۲۰۰۱ میلادی ۵/۲ میلیون تـن از ایـن مـواد در مراکـز دفن، دفن شده اند. تولید فرآورده های شیشه ای، انرژی زیادی جهت استخراج و حمل و نقل مواد خـام نیـازدارد و همچنین ماده اولیه باید در دمای بسیار بالا حرارت دیـده شـود. جهـت انجـام فرآینـد میـزان زیـادی سوخت فسیلی مصرف می شود، مصرف سوخت های فسیلی باعث انتـشار گـاز دی اکـسید کـربن و گازهـای گلخانه ای می گردد.
طبق آمـار در سـال ۲۰۰۲، صـنعت شیـشه ۸٫۶۱۱٫۰۰۰٫۰۰۰ کیلـو وات انـرژی الکتریـسیته مـصرف کـرده و دی اکسید کربن خروجی از سوخت های فسیلی معادل ۸/۱ میلیون تن بـوده اسـت و یـک کـوره مناسـب وکارآمد نیز ۴ گیگا ژول انرژی برای ذوب هر تن شیشه نیازمند است. در حـالی کـه ظـروف شیـشه ای، فقـط بـرای بازسازی و از نو ساختن ظروف دیگر کاربرد دارند؛ خرده هـای شیـشه نیـز مـی تواننـد در دیگـر فرآینـدهای صنعتی کاربرد داشته باشند. برای مثال شیشه های شکسته و خرد شده می توانند در آسفالت جاده ها به کار روند. نمونه هایی از دامنه و گستردگی شیشه و ظروف شیشه ای که دوباره مورد اسـتفاده قـرار مـی گیرنـد، می توان عایق پشم شیشه، فایبرگلاس و غیره اشاره کرد. به کارگیری ظروف شیشه ای بازیافـت شـده، بـرای ساختن فرآورده ها و محصولات جدید شیشه ای، باعث صرفه جویی در انرژی و کاهش هزینه ساخت ظـروف شیشه ای می شود. دلیل صرفه جویی این می باشد که خرده شیشه ها نسبت به زمانی که لازم است با مـوادخام مخلوط و برای ساختن ظروف به کار روند ، در دمای پایین تری ذوب می شوند. این عمل نه تنها هزینه ها را کاهش می دهد، بلکه به خوبی باعث افزایش عمر کوره می شود که بسته به میزان خرده شیـشه هـای بـه کار رفته ، عمر کوره بین ۱۵-۲۰ % افزایش می یابد. صرفه جویی انرژی، در واقـع صـرفه جـویی و حفاظـت ازمنابع طبیعی نظیر ذخایر سوختهای فسیلی است.
در پایان لازم است توجیه شویم چرا بازیافت شیشه اهمیت دارد و چرا بازیافت آن در هزینه هـا مـوثر اسـت؟
شیشه از مقدار زیادی مواد خالص و ارزان تهیه می شود.اما زمانی که مشکلات حمل و نقل مواد زائد مطـرح می شود، دستیابی به این کاهش حجم قابل ملاحظه است. هر چند شیشه جزءکوچکی از جریان مـواد زائـد (حجم تقریباً ۷%) را تشکیل می دهد؛ اما بازیافت آن می تواند تاثیر قابل توجهی در کاهش وزن داشته باشـد.

 

به دلیل اینکه شیشه یکی از سنگین ترین مواد زائد جامد شهری است. بـه ازای هـر ۱% افـزایش درمصرف خرده شیشه، ۰/۲۵ درصد از انرژی صرفه جویی می شود و برای هر تن شیشه ای که بازیافت می شود، ۹۰ گالن از سوخت نفت صرفه جویی مـی شـود.بـه ازای هـر تـن شیـشه تولیـد شـده از شیـشه هـای بازیـافتی۳۱۵ کیلو گرم دی اکسیدکربن کمتری تولید می شود. ظروف شیشه ای در حال حاضر ۷ تا ۸% وزن کل مواد زائـد جامـد هـستند.
بنابراین کاهش ظروف شیشه ای از سیستم دفع مواد زائد جامد، می تواند کمک و تاثیر برجسته ای در جهت عملکرد بازیافت کاهش زمین مورد نیاز برای دفن داشته باشد. بازیافت شیشه باعث صرفه جویی در مواد خام نیز می شود و به ازای هر تن بازیافت شیشه، ۲/۱ تن ماده خام ذخیره می شود.لازم است بدانیم که  تجزیه شیشه های دفن شده در طبیعت حدود ۴۰۰۰ سال به طول می انجامد !!

ظروف شیشه‌ای

چنانچه موادی شامل سیلیس، كربنات سدیم، سولفات سدیم و برخی مواد معدنی دیگر با یکدیگر مخلوط شده و آنها را در کوره‌ با دمای 1500 درجه سانتی‌گراد حرارت دهند، ماده ذوب شده خمیری شکلی بدست می آید که شیشه گران آن را در قالب‌های مختلف با اشکال دلخواه مانند لیوان، استکان، بشقاب و دیس ریخته و خمیر مربوطه را در قالب به مدت چند ساعت باقی می گذارند تا ظروف شیشه ای به شکل و قالب دلخواه حاصل شود. پس از آن ظروف با احتیاط از قالب مربوطه خارج می شوند. شیشه بشدت کم محلول بوده و تنها در آزمایشگاه چنانچه پودر شیشه را در آب داغ مدتی به هم زنند، به مقدار بسیار ناچیز حل می شود. لذا، ظروف شیشه ای به دلیل عدم ورود به غذا و همچنین بخاطر این که با ترکیبات غذایی واکنش نداده و تاثیری بر مواد مغذی غذاها ندارند، ظروف مناسب و قابل استفاده ای هستند. البته لازم است در هنگام استفاده از آنها رعایت نکات احتیاطی برای احتراز از شکسته شدن و یا غیر بهداشتی شدن غذای مورد طبخ، بعمل آید.
 

 

امروزه استانداردهای مورد نیاز برای ساخت ظروف شیشه ای مناسب وجود دارند و به عنوان مثال شماره 1409 در باره ظروف شیشه ای مورد استفاده جهت طبخ و نگهداری مواد غذایی، موارد زیر را لحاظ نموده است:

- عاری‌ از هر گونه‌ ترك‌ باشند؛ زیرا كه‌ باعث‌ كاهش‌ مقاومت‌ مكانیكی‌ شیشه‌ می‌گردد.
- سطوح‌ داخلی‌ و خارجی‌ ظروف‌ باید صاف‌ ویكنواخت‌ باشد.
- محل‌ اتصال‌ و جوش‌ روی‌ بدنه‌ ظروف‌ نباید تیز و برنده‌ باشد و حداكثر برآمدگی مجاز در این‌ نوااحی‌ 5/0 میلیمتر است.
- ظروف‌ شیشه‌ای‌ نباید دارای‌ رگه‌های‌ رنگی‌ قابل‌ رویت‌ باشند.
- وجود سطوح‌ تیره‌ یا لكه‌ در ظروف‌ شیشه‌ای‌ كه‌ در اثر شستشو با آب‌ داغ‌ تمیز نشود، غیر مجاز است.
 - از آنجا که حباب در ظروف شیشه ای موجب افزایش خطر شکنندگی در این ظروف می‌گردد، بهتر است ظروف‌ شیشه‌ای‌ فاقد هر گونه‌ حباب‌ باشند؛ زيرا كه‌ باعث‌ شكنندگی‌ آنها می‌شود.
 
از آنجا که شيشه بو، رنگ و مزه ای را به موادی که با آن در تماسند منتقل نمی کند، لذا نگهداری چای خشک، پودر قهوه، اوديه جات و گياهان خشک در اين ظروف مناسب می باشد. اسانس های ميوه ها و سبزيجات به کمک حلال های قوی استخراج می شوند و بسيار فرار هستند. وجود حلال در اين اسانس ها موجب می شود که ظروف پلاستيکی نازک را تخريب کنند. درصورت نگهداری اسانس ها در ظروف فلزی، حالت اسانس تغيير می کند و يا ظروف را تخريب می نمايد. در حالی که نگهداری آنها در ظروف شيشه ای بسيار مناسب است. توصيه می شود برای نگهداری اسانس ها از ظروف شيشه ای رنگی استفاده شود.

برتری ظروف شیشه ای

بطری‌های شیشه‌ای نسبت به بطری‌های فلزی برای بسته بندی و عرضه نوشیدنی سالم ترند اما بسیاری از شرکت‌های تولید کننده نوشیدنی در دنیا همچنان به استفاده از بطری‌های فلزی تمایل دارند. در این نوشتار به سه برتری قاطع این بطری‌ها بر بطری‌های فلزی اشاره کردیم.

 

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین بسته بندی در صنعت نوشیدنی  برپایه روندهای مورد پسند مشتریان این صنعت در حال تحول است. اولین نشانه‌های این تحول  گرایش بیشتر شرکت‌ها به استفاده از بطری‌های شیشه‌ای به جای بطری‌های فلزی است. صنعت نوشیدنی بزرگترین مصرف کننده بطری‌های فلزی در جهان است اما از آنجایی که مشتریان امروز خیلی بیشتر از دهه‌های قبل به سلامتی خود اهمیت می‌دهند، استفاده از بطری‌های فلزی با انتقادهای زیادی روبرو شده است و به جای آنها استفاده از بطری‌های شیشه‌ای ترویج می‌شود. اگرچه  احتمال شکسته شدن یا و وزن را از معایب بطری‌های شیشه‌ای عنوان می‌کنند اما این بطری‌ها چند برتری قاطع دارند از جمله:

  • همانطور که عنوان شد بطری‌های شیشه ای نسبت به بطری‌های فلزی سالم ترند زیرا شیشه از نظر شیمیایی خنثی است به عبارتی آن با ماده محتوی خود هیچگونه واکنشی انجام نمی‌دهد. طعم و مزه محصول بسته بندی شده در شیشه بدون تغییر حفظ می‌شود.
  • بطری‌های شیشه‌ای شفاف‌تر هستند و محتویات و رنگ نوشیدنی برای مشتریان قابل رویت است.
  • برچسب و نوشته‌های روی بطری‌های شیشه‎ای نسبت به بطری‌های فلزی خواناتر است.

يکي از قديمي ترين ظروف بسته بندي مخصوصا" در مورد مواد غذايي ظروف شيشه اي است. اعتقاد بر اين است که شيشه گري نوعي از صنعت کوزه گري بوده و قدمت آن به ۷۰۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح بر مي گردد. در باستان ساخت بطري هاي شيشه اي يک صنعت مهم به شمار مي آمد.شيشه در رابطه با بسته بندي داراي مزايا و معايب مي باشد که عبارتند از: ۱) شيشه از نظر شيميايي خنثي است به عبارتي آن با ماده محتوي خود هيچگونه واکنشي انجام نمي دهد. طعم و مزه محصول بسته بندي شده در شيشه بدون تغيير حفظ مي شود. ۲) شيشه غير قابل نفوذ، فاقد بو و بهداشتي مي باشد. ۳) ظروف شيشه از استحکام خوبي بر خورداراست و به اشکال، اندازه ها و رنگ هاي مختلف ساخته مي شود. ۴) شيشه شفاف بوده و اجازه رؤيت محتوي خود را به خريدار و عرضه آن توسط فروشنده در فروشگاه هاي زنجيره اي مي دهد.

 

 

 

 

تماس با ما

 

آدرس: تهران - کیلومتر 4 جاده مخصوص کرج - بلوار شیشه مینا
تلفن: 56 - 51 13 54 44 - 021 
فکس: 25 01 54 44 - 021
ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید


تلفن واحد فروش:  8 - 57 13 54 44 - 021  
فکس واحد فروش: 13 57 44 - 021
ایمیل واحد فروش: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید